როცა ტყე იწვოდა: 2017 წლის ბორჯომის ხანძარი და დაუდევრობა, რომელიც ტყის ხანძრებს კვებავს

2017 წლის აგვისტოში ბორჯომის ხეობის ტყეებში — საქართველოს ერთ-ერთ ყველაზე ძვირფას ბუნებრივ კუთხეში — ხანძარი გაჩნდა. ზაფხულის სიცხითა და ძლიერი ქარით გაღვივებული, ციცაბო, რთულად გასავლელ რელიეფზე, ის ორ კვირას იწვოდა. ჩაქრობის დროისთვის ხანძარმა დაახლოებით 950 ჰექტარი მოიცვა, ხოლო დაახლოებით 250 ჰექტარი ტყე მთლიანად განადგურდა.

რა მოხდა

ხანძარი აგვისტოს შუა რიცხვებში ბორჯომთან ახლოს მდებარე სოფლების ზემოთ მთებში დაიწყო და ქარით გაძლიერდა. მას დაახლოებით 100 მეხანძრე ებრძოდა, თუმცა ციცაბო ფერდობებმა და სქელმა კვამლმა ტექნიკა თითქმის უსარგებლო გახადა; ჩაერთო ავიაცია და საერთაშორისო დახმარება. (RFE/RL-ისა და ქართული „ვიკიპედიის" ცნობით.) დაკარგულის აღსადგენად საჭირო გახდა დაახლოებით 144 ჰექტარის ხელახლა გაშენება ასობით ათასი ნერგით — ხოლო დამწვარი ტყის გარშემო სოფლებისთვის ადგილობრივი მიკროკლიმატიც კი შეიცვალა.

რატომ ეხება ტყის ხანძრები ყველას საქართველოში

საქართველოს ცხელი, მშრალი ზაფხული და ტყიანი მთები ტყის ხანძრებს მუდმივ საფრთხედ აქცევს — და უმეტესობა იწყება არა მეხის დაცემით, არამედ ადამიანებისგან: გადაგდებული ნამწვი, უმეთვალყურეოდ დატოვებული მაყალი, ანთებული მშრალი ბალახი ან ნამჯა, რომელიც ზღვარს გადააბიჯებს, მოგუგუნე კოცონი. ქვეყნის გარემოს დაცვის სამინისტრომ არაერთხელ გაამახვილა ყურადღება იმაზე, თუ რამდენად ხშირად ჩნდება ხანძრები. ერთი დაუდევარი წამი მშრალ ამინდში ასობით ჰექტარი შეიძლება დაგიჯდეთ — და ცეცხლი სახლებსა და ადამიანებთან მიიყვანოს.

როგორ ავიცილოთ ხანძარი ღია ცის ქვეშ

1. 1.არასოდეს დაწვათ მშრალი ბალახი ან ნამჯა ცხელ ან ქარიან დღეებში — ეს ყველაზე ხშირი ნაპერწკალია და ადამიანის სირბილზე სწრაფად ვრცელდება.
2. 2.მაყალი და კოცონი მშრალ მცენარეულობას მოარიდეთ, არასოდეს დატოვოთ უმეთვალყურეოდ და წყლით ჩააქრეთ, სანამ არ გაცივდება.
3. 3.არასოდეს გადააგდოთ სიგარეტი მანქანის ფანჯრიდან ან მიწაზე ღია ცის ქვეშ.
4. 4.წყალი ან ჩაქრობის საშუალება ხელთ გქონდეთ, როცა მაყალს აანთებთ ან ღია ცის ქვეშ ცეცხლს ანთებთ.
5. 5.თუ დაწყებულ ხანძარს ხედავთ, დაუყოვნებლივ დარეკეთ 112-ში — წუთები წყვეტს, დარჩება თუ არა ის მცირე.

ტყე ათწლეულებში იზრდება და ერთ შუადღეში იკარგება. იგივე პრინციპი იცავს თქვენს სახლსა და თქვენს ქვეყანას: ჩააქარით ცეცხლი, სანამ ის მცირეა.

წყაროები: ბორჯომის ხეობის ტყის ხანძარი (2017) — RFE/RL; ქართული „ვიკიპედია"; DFWatch.